DNA

Als speurders DNA van de dader op de plek van een misdaad vinden, mogen ze nu alleen een DNA-profiel opmaken – een persoonlijke code, zeg maar, om die dan te kunnen vergelijken met een verdachte. Het geslacht van de dader mogen ze ook kennen, maar daar stopt het. Nochtans kunnen wetenschappers eigenlijk véél meer informatie uit DNA halen. Zo zouden ze in een labo kunnen voorspellen wat de natuurlijke haarkleur van de dader is, de kleur van zijn ogen, zijn huidskleur, of hij sproeten heeft en de kleur van zijn wenkbrauwen. Ze kunnen inschatten of hij eerder stijl dan wel krullend haar heeft, of hij kaal wordt, en zelfs de manier waarop hij kaal wordt.

“Alleen, vandaag mogen we dat niet uitzoeken”, zegt Gert De Boeck, operationeel directeur van het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC), dat forensisch onderzoek doet voor het gerecht.

De Evaluatiecommissie voor DNA-onderzoek pleit ervoor de regels rond zulk onderzoek te herbekijken. “Er is een mentaliteitswijziging nodig. Nu gebruiken we forensisch onderzoek veelal om te bevestigen wat we al weten. De politie zoekt de dader, en achteraf verzamelen we met DNA bewijslast. De uitdaging is om het forensisch onderzoek al van bij de start te betrekken. Zo zou het kennen van de haarkleur kunnen helpen om bijvoorbeeld een groep uit te sluiten, of om net te weten te komen tot welke groep de dader behoort. Als de politie verschillende verdachten heeft, zou het interessant zijn te weten dat de dader blond is.

Vandaag verhindert de wet ons om te kijken in het coderende DNA van een mens, waar die informatie zit.” In buurlanden Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn dat soort onderzoeken wel toegelaten.

Daarnaast stellen de wetenschappers ook voor om familiale zoekingen mogelijk te maken. “Het gebeurt dat het DNA van een onbekende dader geen match oplevert met dat van veroordeelden en verdachten die zijn opgenomen in de databanken van het NICC. Maar de databanken kunnen soms wel bepaalde mensen suggereren die mogelijk familie zijn van de dader”, zo vertellen medewerkers van het NICC. De technologie kan de speurders dus op weg zetten naar de dader. “Alleen mogen we dat niet rapporteren aan het gerecht. De wet voorziet dat niet.” De Evaluatiecommissie wil het gerecht daarom de mogelijkheid geven om wél actief na te gaan of een onbekende dader familie is van een veroordeelde of een verdachte, om zo zijn identiteit te achterhalen. De commissie werkt aan een memorandum daarover.

Alles bij de bron; Nieuwsblad [Thnx-2-Luc]


 

Het plan van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid om van onschuldige mensen dna af te kunnen nemen is in strijd met het recht op privacy en lichamelijke integriteit, disproportioneel en creëert slechts schijnveiligheid. Dat zegt Bart Custers, hoogleraar Law and Data Science aan de Universiteit Leiden, in een opiniestuk voor Trouw.

Begin deze maand maakte Grapperhaus bekend dat hij deelname aan dna-onderzoeken wil kunnen verplichten, ook als mensen niet van een misdrijf worden verdacht. Daarnaast moet het makkelijker worden om dna van verdachten af te nemen, ook al zijn die nog niet veroordeeld. 

Volgens Custers zijn er minstens vijf ernstige bezwaren tegen grootschalige dna-afname.

  1. Zo is het afnemen van dna in strijd met het recht op privacy en lichamelijke integriteit.
  2. Daarnaast is het disproportioneel, omdat slechts een zeer klein percentage van de Nederlandse bevolking ooit bij ernstige misdrijven is betrokken. "En nog altijd is iedereen onschuldig tot het tegendeel is bewezen", gaat Custers verder.
  3. De hoogleraar stelt dat het verplichten van onschuldige burgers om dna af te staan in grootschalig dna-onderzoek in strijd met Europese verdragen is en daarmee juridisch onhaalbaar.
  4. Een ander risico is dat het schijnveiligheid creëert. Het is namelijk een onterechte aanname dat met het dna van alle Nederlanders in een database alle misdrijven zijn op te lossen. Soms is er geen dna en soms is de dader een buitenlander.
  5. Een ander punt dat Custers hekelt zijn de kosten die bij grootschalig dna-onderzoek komen kijken. Daarnaast is het verplicht afnemen van dna van veroordeelden van zware misdrijven in Nederland al goed geregeld. "Maar DNA afnemen van onschuldige burgers gaat veel te ver en ondermijnt disproportioneel de rechten en vrijheden van burgers", besluit de hoogleraar.

Bron; Security


 

Moeten alle verdachten en zelfs getuigen straks verplicht dna afstaan? Minister Grapperhaus onderzoekt wat mogelijk is.

Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) onderzoekt hoe mensen die zelf niet verdacht worden van een misdrijf toch gedwongen kunnen worden om celmateriaal af te staan. In een brief aan de Tweede Kamer schreef hij dat de weigering van een persoon om dna af te staan, strafrechtelijk onderzoek niet mag frustreren.

Grapperhaus wil nog meer: hij wil dat van alle verdachten van misdrijven voortaan dna wordt afgenomen. Worden ze veroordeeld, dan gaat het materiaal naar de centrale databank van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Worden ze vrijgesproken, dan moet het dna vernietigd worden.

Nu wordt alleen nog van mensen die veroordeeld zijn tot een gevangenisstraf dna afgenomen en Grapperhaus wil dat straks op voorhand gaan afnemen.

Kan het NFI dat wel aan? De achterstand van te verwerken dna-profielen is nog groot. En 26.000 dna-profielen die al vernietigd hadden moeten worden, zijn dat nog niet. Onder meer coalitiepartij D66 wil weten of het NFI de profielen van vrijgesproken verdachten wel echt kan vernietigen.

Veel fundamenteler is de juridische vraag: mag de overheid wel dna afnemen van alle verdachten? Of zelfs maar van een subgroep mensen die wordt verdacht van misdrijven waarop een minimale celstraf van vier jaar staat, zoals Grapperhaus ook laat onderzoeken? Grapperhaus laat juristen uitzoeken of zijn plan binnen Europese wetgeving mag. 

Nog ingewikkelder ligt het afnemen van dna bij niet-verdachten. In zijn brief aan de Kamer beschrijft Grapperhaus alleen een situatie zoals hierboven beschreven: mensen die als getuige betrokken zijn bij een moord, of die uitgesloten moeten worden als dader en hij onderzoekt of hij nog verder kan gaan en ook bij verwantschapsonderzoek – waarbij van grote groepen mensen dna wordt afgenomen – mensen kan dwingen mee te werken.

Alles bij de bron; NRC


 

Minister Grapperhaus wil DNA-onderzoek inzetten als opsporingsmiddel. Ruimer gebruik van DNA-profielen zou opsporingsdiensten meer armslag geven om te voorkomen dat daders vervolging, berechting en hun eventuele straf ontlopen.

In een brief met een integrale beleidsreactie  over DNA-onderzoek die woensdag naar de Tweede Kamer is gestuurd, zet Grapperhaus zijn voornemens uiteen. Het komt volgens hem voor dat verdachten zich na hun veroordeling niet melden of geen vaste woon- of verblijfplaats hebben. Daarom wil de minister de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden (Wet DNA-V) wijzigen om eerder (conservatoir) celmateriaal af te nemen en te bewaren tot het moment dat een verdachte wordt veroordeeld. Het celmateriaal is dan beschikbaar als de officier van justitie na veroordeling van een verdachte opdracht geeft om een DNA-profiel te maken en in de DNA-databank voor strafzaken op te slaan. Dit zal de pakkans verhogen als zij dat wel doen en hen zo mogelijk weerhouden opnieuw strafbare feiten te plegen.

De voorkeur van Grapperhaus gaat uit naar een wetswijziging die het mogelijk maakt conservatoir celmateriaal af te nemen van iedere aangehouden verdachte van een misdrijf waar vier jaar of meer op staat. Het gaat dan vooral om mensen die na verhoor of na beëindiging van de inverzekeringstelling in vrijheid worden gesteld, maar nog wel verdachte blijven. Ook bij inbewaringstelling van die categorie verdachten zou celmateriaal moeten worden afgenomen.

Een tweede voorkeursoptie is de conservatoire afname van celmateriaal bij alle verdachten die in verzekering worden gesteld. Een haalbaarheidsstudie moet uitwijzen welke van de twee uiteindelijk de beste keuze is voor de wijziging van de Wet DNA-V.

Daarnaast wordt het mogelijk om bij niet-verdachten (derden) in uitzonderlijke gevallen celmateriaal af te nemen, als zij dat niet vrijwillig afstaan in het kader van (grootschalig) DNA-onderzoek. Er moet dan sprake zijn van een dringende noodzaak en van een zeer ernstig misdrijf. Bijvoorbeeld als een derde in het politiedossier voorkomt omdat hij door een opsporingsambtenaar als getuige is ondervraagd vanwege het feit dat hij zich op, of in de buurt van, de plaats delict bevond. Als er geen sprake is van een dringende noodzaak blijft vrijwillige medewerking uitgangspunt.
Tenslotte onderzoekt de minister of het juridisch mogelijk is om van een specifieke categorie verdachten – bijvoorbeeld van gewelds- en zedenmisdrijven – altijd het celmateriaal af te nemen en daaruit direct een DNA-profiel te maken, om dit in de databank te vergelijken.

Alles bij de bron; BeveilNieuws

Stukken via de RijksOverheid


 

Een fonkelnieuw mens is een geschenk dat je langzaam uitpakt, dat steeds iets meer prijsgeeft. Een toverdoos vol geheimen. Dat is het mooie aan baby’s. 

Niet alle ouders kunnen dat geduld opbrengen. Dat hoeft ook niet langer. Voor 69 euro heb je een doe-het-zelf dna-kit thuis waarmee je kunt onthullen wie er in dat wiegje ligt. Het schijnt een hit te zijn op de Negen Maanden-beurs, het ultieme kraamcadeau. Beetje wangslijm afnemen, opsturen naar de firma Analyse Me en een paar weken later weet je het...

...Vreemd dat dit doktertje spelen zomaar mag van de Inspectie van de Volksgezondheid. Dat vindt de Vereniging Klinische Genetica Nederland ook. De bedrijven mogen hun gang gaan; het is een groeimarkt.

Ik vind het onbegrijpelijk dat mensen hun dna afstaan. Je weet niet wat ermee gebeurt. Analyse Me zegt het genetisch materiaal te vernietigen, maar geldt dat ook voor de erover vastgelegde gegevens? Wat zegt de wet daarover?...

...Baby’s hebben niks te vertellen over hun dna – al één goede reden om zo’n test nooit te doen. En hoe ‘fun’ is het om te weten of je kind een potentiële hardloper is, een denker of een doener? Grote kans dat die verwachtingen doorwerken en het kind ernaar gaat staan. De heersende stereotypen zijn taai en de maatschappelijke waardering verschilt nogal. Niet fijn om daar al jong op te worden vastgepind. Laat kinderen toch rustig worden wie ze zijn.

Alles bij de bron; Volkskrant


 

De minister van Justitie en Veiligheid komt later dit jaar met een reactie waarin hij ingaat op de eventuele mogelijkheden om verplicht dna af te nemen van mensen die niet aan verwantschapsonderzoeken willen meewerken. Dat heeft hij aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister stelde vorig jaar augustus dat hij een discussie wil over het verplicht afstaan van dna als burgers hiervoor worden opgeroepen; "Ik denk dat het echt van belang is dat we ons realiseren dat als we met elkaar in de maatschappij belangrijke technologische ontwikkelingen hebben die de pijn kunnen verzachten van nabestaanden, dan moeten we ook de discussie kunnen voeren dat we onder bepaalde omstandigheden moeten kijken of je op dna-afname een bepaalde verplichting kunt stellen"

De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) sprak zich vorig jaar al uit tegen het verplicht afstaan van dna als burgers hiervoor worden opgeroepen door de overheid. Volgens de NOvA gaat het te ver om mensen die niet verdacht zijn ook te verplichten hun dna af te staan. De Orde stelt verder dat principes als het recht op privacy en de onschuldpresumptie hierdoor in geding komen.

Het komende jaar zal de Tweede Kamer verschillende wetsvoorstellen ontvangen op het gebied van dna-onderzoek. Het gaat om zowel lopende als mogelijke wetgevingstrajecten. 

Zo wil de minister dat er voortaan een bewaartermijn gaat gelden voor dna-profielen van sporen die buiten de dna-databank worden bewaard en moet er een bewaartermijn voor verslagen van dna-onderzoeken komen.

Een ander punt betreft de verruiming van dna-opslag. Zo moet er een grondslag komen om Y-chromosomale en andersoortige dna-profielen dan autosomale dna-profielen, zoals mitochondriale dna-profielen, in de dna-database te kunnen opnemen en gebruiken. Volgens VVD-Kamerlid Van Oosten kan via het Y-profiel, dat hetzelfde is bij alle mannen in een hele familielijn, verwantschap worden aangetoond tussen het spoor dat wordt aangetroffen op het plaats delict en de informatie die is opgenomen in de dna-database. 

Alles bij de bron; Security


 

Via FamilyTreeDNA kunnen gebruikers van over de hele wereld hun dna opsturen, waarna stambomen en verwantschappen inzichtelijk kunnen worden gemaakt.

Het bedrijf zegt dat het met de FBI samenwerkt en dna-materiaal test om verdachten te vinden en overleden personen te identificeren. Voor het opvragen van aanvullende informatie moet de FBI een gerechtelijk bevel overhandigen. Volgens FamilyTreeDNA wordt de privacy en vertrouwelijkheid niet geschonden als de FBI accounts aanmaakt die dezelfde toegang tot de database hebben als standaard gebruikers.

Net als andere gebruikers kan de FBI een dna-bestand van iemand uploaden en zo familieleden met overlappend dna vinden. Agenten krijgen toegang tot dezelfde verzameling van genealogisch materiaal als andere gebruikers. Daarnaast zal FamilyTreeDNA dataprofielen voor de FBI gaan maken gebaseerd op dna-materiaal dat de opsporingsdienst aanlevert. Deze dataprofielen zijn vervolgens bij allerlei dna-sites te gebruiken.

Het is niet voor het eerst dat dna-testdiensten en de manier waarop ze met gegevens van gebruikers omgaan in het nieuws komen. Zo waren er eerder zorgen dat deze bedrijven het niet zo nauw met de privacy van hun klanten nemen. Zo kondigde23andMe aan om gegevens met het farmaceutisch bedrijf GlaxoSmithKline te delen. 

Alles bij de bron; Security


 

Tijdens de komende editie van de Negenmaandenbeurs in de RAI, kunnen ouders het DNA van hun baby laten testen. 

Met de test kun je specifiek vijf persoonlijke eigenschappen van de baby achterhalen, waaronder de definitieve oogkleur. Ook kom je te weten of het kind bittere smaakstoffen proeft en of hij/zij het snelheidsgen heeft, of er een grotere kans is om lactose-intolerantie te ontwikkelen en of het kind later zal opgroeien als 'denker' of als 'doener'.

Namens het bedrijf zullen op de beurs personen aanwezig zijn om de nieuwste DNA-testen voor baby's te promoten. Ouders kunnen dan online een kit bestellen en thuis het wangslijm van hun baby afnemen. Drie tot vier weken later krijg je een gepersonaliseerde video toegestuurd waarin de vijf kenmerken van je baby worden onthuld. Bij de video krijg je dan ook een oorkonde en een rapport met achtergrondinformatie.

Een woordvoerder van de Negenmaandenbeurs noemt het unieke van deze test dat er nu ook voor baby's een 'leuke' manier is om het DNA te testen. 'Waar het normaal medisch is, is het hier voor de fun. Nu kun je het bijvoorbeeld aan iemand anders geven, als een leuk kraamcadeau.'

Alles bij de bron; AT5


 

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha