45PNBANNER22
Gefaciliteerd door Burgerrechtenvereniging Vrijbit

DNA

De doe–het–zelf–dna–kit voor je baby: een goed voorbeeld van een slecht idee

Een fonkelnieuw mens is een geschenk dat je langzaam uitpakt, dat steeds iets meer prijsgeeft. Een toverdoos vol geheimen. Dat is het mooie aan baby’s. 

Niet alle ouders kunnen dat geduld opbrengen. Dat hoeft ook niet langer. Voor 69 euro heb je een doe-het-zelf dna-kit thuis waarmee je kunt onthullen wie er in dat wiegje ligt. Het schijnt een hit te zijn op de Negen Maanden-beurs, het ultieme kraamcadeau. Beetje wangslijm afnemen, opsturen naar de firma Analyse Me en een paar weken later weet je het...

...Vreemd dat dit doktertje spelen zomaar mag van de Inspectie van de Volksgezondheid. Dat vindt de Vereniging Klinische Genetica Nederland ook. De bedrijven mogen hun gang gaan; het is een groeimarkt.

Ik vind het onbegrijpelijk dat mensen hun dna afstaan. Je weet niet wat ermee gebeurt. Analyse Me zegt het genetisch materiaal te vernietigen, maar geldt dat ook voor de erover vastgelegde gegevens? Wat zegt de wet daarover?...

...Baby’s hebben niks te vertellen over hun dna – al één goede reden om zo’n test nooit te doen. En hoe ‘fun’ is het om te weten of je kind een potentiële hardloper is, een denker of een doener? Grote kans dat die verwachtingen doorwerken en het kind ernaar gaat staan. De heersende stereotypen zijn taai en de maatschappelijke waardering verschilt nogal. Niet fijn om daar al jong op te worden vastgepind. Laat kinderen toch rustig worden wie ze zijn.

Alles bij de bron; Volkskrant


 

Grapperhaus komt met reactie op verplichte dna-afname na oproep

De minister van Justitie en Veiligheid komt later dit jaar met een reactie waarin hij ingaat op de eventuele mogelijkheden om verplicht dna af te nemen van mensen die niet aan verwantschapsonderzoeken willen meewerken. Dat heeft hij aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister stelde vorig jaar augustus dat hij een discussie wil over het verplicht afstaan van dna als burgers hiervoor worden opgeroepen; "Ik denk dat het echt van belang is dat we ons realiseren dat als we met elkaar in de maatschappij belangrijke technologische ontwikkelingen hebben die de pijn kunnen verzachten van nabestaanden, dan moeten we ook de discussie kunnen voeren dat we onder bepaalde omstandigheden moeten kijken of je op dna-afname een bepaalde verplichting kunt stellen"

De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) sprak zich vorig jaar al uit tegen het verplicht afstaan van dna als burgers hiervoor worden opgeroepen door de overheid. Volgens de NOvA gaat het te ver om mensen die niet verdacht zijn ook te verplichten hun dna af te staan. De Orde stelt verder dat principes als het recht op privacy en de onschuldpresumptie hierdoor in geding komen.

Het komende jaar zal de Tweede Kamer verschillende wetsvoorstellen ontvangen op het gebied van dna-onderzoek. Het gaat om zowel lopende als mogelijke wetgevingstrajecten. 

Zo wil de minister dat er voortaan een bewaartermijn gaat gelden voor dna-profielen van sporen die buiten de dna-databank worden bewaard en moet er een bewaartermijn voor verslagen van dna-onderzoeken komen.

Een ander punt betreft de verruiming van dna-opslag. Zo moet er een grondslag komen om Y-chromosomale en andersoortige dna-profielen dan autosomale dna-profielen, zoals mitochondriale dna-profielen, in de dna-database te kunnen opnemen en gebruiken. Volgens VVD-Kamerlid Van Oosten kan via het Y-profiel, dat hetzelfde is bij alle mannen in een hele familielijn, verwantschap worden aangetoond tussen het spoor dat wordt aangetroffen op het plaats delict en de informatie die is opgenomen in de dna-database. 

Alles bij de bron; Security


 

Dna-testdienst FamilyTreeDNA werkt samen met FBI

Via FamilyTreeDNA kunnen gebruikers van over de hele wereld hun dna opsturen, waarna stambomen en verwantschappen inzichtelijk kunnen worden gemaakt.

Het bedrijf zegt dat het met de FBI samenwerkt en dna-materiaal test om verdachten te vinden en overleden personen te identificeren. Voor het opvragen van aanvullende informatie moet de FBI een gerechtelijk bevel overhandigen. Volgens FamilyTreeDNA wordt de privacy en vertrouwelijkheid niet geschonden als de FBI accounts aanmaakt die dezelfde toegang tot de database hebben als standaard gebruikers.

Net als andere gebruikers kan de FBI een dna-bestand van iemand uploaden en zo familieleden met overlappend dna vinden. Agenten krijgen toegang tot dezelfde verzameling van genealogisch materiaal als andere gebruikers. Daarnaast zal FamilyTreeDNA dataprofielen voor de FBI gaan maken gebaseerd op dna-materiaal dat de opsporingsdienst aanlevert. Deze dataprofielen zijn vervolgens bij allerlei dna-sites te gebruiken.

Het is niet voor het eerst dat dna-testdiensten en de manier waarop ze met gegevens van gebruikers omgaan in het nieuws komen. Zo waren er eerder zorgen dat deze bedrijven het niet zo nauw met de privacy van hun klanten nemen. Zo kondigde23andMe aan om gegevens met het farmaceutisch bedrijf GlaxoSmithKline te delen. 

Alles bij de bron; Security


 

Na de pret-echo; Negenmaandenbeurs laat kersverse ouders het DNA van hun baby's testen

Tijdens de komende editie van de Negenmaandenbeurs in de RAI, kunnen ouders het DNA van hun baby laten testen. 

Met de test kun je specifiek vijf persoonlijke eigenschappen van de baby achterhalen, waaronder de definitieve oogkleur. Ook kom je te weten of het kind bittere smaakstoffen proeft en of hij/zij het snelheidsgen heeft, of er een grotere kans is om lactose-intolerantie te ontwikkelen en of het kind later zal opgroeien als 'denker' of als 'doener'.

Namens het bedrijf zullen op de beurs personen aanwezig zijn om de nieuwste DNA-testen voor baby's te promoten. Ouders kunnen dan online een kit bestellen en thuis het wangslijm van hun baby afnemen. Drie tot vier weken later krijg je een gepersonaliseerde video toegestuurd waarin de vijf kenmerken van je baby worden onthuld. Bij de video krijg je dan ook een oorkonde en een rapport met achtergrondinformatie.

Een woordvoerder van de Negenmaandenbeurs noemt het unieke van deze test dat er nu ook voor baby's een 'leuke' manier is om het DNA te testen. 'Waar het normaal medisch is, is het hier voor de fun. Nu kun je het bijvoorbeeld aan iemand anders geven, als een leuk kraamcadeau.'

Alles bij de bron; AT5


 

Minister J&V komt met reactie op verplichte dna-afname na oproep

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid komt later dit jaar met een reactie waarin hij ingaat op de eventuele mogelijkheden om verplicht dna af te nemen van mensen die niet aan verwantschapsonderzoeken willen meewerken. Dat heeft de minister aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister stelde vorig jaar augustus dat hij een discussie wil over het verplicht afstaan van dna als burgers hiervoor worden opgeroepen. "Ik denk dat het echt van belang is dat we ons realiseren dat als we met elkaar in de maatschappij belangrijke technologische ontwikkelingen hebben die de pijn kunnen verzachten van nabestaanden, dan moeten we ook de discussie kunnen voeren dat we onder bepaalde omstandigheden moeten kijken of je op dna-afname een bepaalde verplichting kunt stellen", aldus Grapperhaus destijds.

Momenteel worden zowel de regeling van het dna-verwantschapsonderzoek in het Wetboek van Strafvordering als de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden geëvalueerd. Beide evaluaties zouden voor 1 maart dit jaar gereed moeten zijn. De minister geeft hier vervolgens een reactie op. "Verder ben ik van plan om in mijn reactie op de evaluatie van de regeling van het dna-verwantschapsonderzoek in te gaan op de eventuele mogelijkheden om celmateriaal af te nemen bij niet-verdachten, die niet vrijwillig hun celmateriaal ten behoeve van een (grootschalig) dna-(verwantschaps)onderzoek willen afstaan", zo schrijft Grapperhaus in een brief aan de Tweede Kamer.

De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) sprak zich vorig jaar al uit tegen het verplicht afstaan van dna als burgers hiervoor worden opgeroepen door de overheid. Volgens de NOvA gaat het te ver om mensen die niet verdacht zijn ook te verplichten hun dna af te staan. De Orde stelt verder dat principes als het recht op privacy en de onschuldpresumptie hierdoor in geding komen en er ook praktische bezwaren zijn.

Het komende jaar zal de Tweede Kamer verschillende wetsvoorstellen ontvangen op het gebied van dna-onderzoek... zo pleit de minister voor het aanpassen van de definitie van opsporingsambtenaar, zodat politievrijwilligers dezelfde bevoegdheden krijgen die de "gewone" politieambtenaren op grond van de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden hebben. 

Ook moet er voortaan een bewaartermijn gaan gelden voor dna-profielen van sporen die buiten de dna-databank worden bewaard en moet er een bewaartermijn voor verslagen van dna-onderzoeken komen.

Een ander punt betreft de verruiming van dna-opslag. Zo moet er een grondslag komen om Y-chromosomale en andersoortige dna-profielen dan autosomale dna-profielen, zoals mitochondriale dna-profielen, in de dna-database te kunnen opnemen en gebruiken. 

Alles bij de bron; Security


 

Politie mag huidskleur afleiden uit DNA-onderzoek

De politie mag binnenkort uit gevonden DNA van een verdachte ook diens huidskleur afleiden. Die techniek is inmiddels zo betrouwbaar dat die voor de opsporing kan worden gebruikt, vindt minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

De politie mag uit DNA-sporen al opmaken of een verdachte man of vrouw is en welke kleur haar en ogen hij of zij vermoedelijk heeft. Ook een heel uitgesproken huidskleur kon al worden vastgesteld, maar allerlei tussentinten bleken nog heel moeilijk te onderscheiden. Dat is ‘sinds kort’ anders, schrijft Grapperhaus aan de Tweede Kamer. Daarom wil hij ook die mogelijkheid nu in de wet opnemen.

Met deze informatie kan de politie een duidelijker signalement opstellen. Zo hoopt zij een voortvluchtige verdachte of een onherkenbaar slachtoffer gemakkelijker te identificeren.

Bron; TPO


 

Hoogleraar VUmc berispt na misbruik DNA-materiaal

Het LOWI, het hoogste adviesorgaan voor wetenschappelijke integriteit, heeft de hoogleraar pathologie van het VUmc op de vingers getikt. Uit een nog te publiceren advies blijkt dat hij DNA-materiaal van vrouwen gebruikte voor commerciële doeleinden, zonder over toestemmingsformulieren van die vrouwen te beschikken.

Ook heeft hij zakelijke belangen meermaals niet gemeld: bij zes wetenschappelijke publicaties, bij het indienen van een onderzoeksvoorstel en bij adviezen over het landelijk bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Hij lobbyde daarover bij de minister van Volksgezondheid en adviseerde de Gezondheidsraad. Daarbij verzweeg hij dat hij mede-eigenaar was van bedrijven die belang hadden bij het nieuwe bevolkingsonderzoek.

Volgens het LOWI is sprake van „schending van de wetenschappelijke integriteit”, het zwaarste oordeel dat het adviesorgaan velt.

Het bestuur van VUmc bagatelliseert het strenge advies. Er is slechts sprake van „een lichte schending”, stelt het bestuur, terwijl dit niet is wat in het LOWI-advies staat. Dat de hoogleraar bij het gebruik van het DNA-materiaal niet over de toestemmingsformulieren beschikte, kan hem niet worden aangerekend, aldus het VUmc. En omdat de minister en de Gezondheidsraad al maatregelen hebben genomen, „is het niet aan VU en VUmc” om op te treden.

Alles bij de bron; NRC


 

Kan een grootschalig DNA-onderzoek in België en is het wenselijk?

In Nederland heeft een grootschalig DNA-onderzoek voor een doorbraak gezorgd in een 20 jaar oude moordzaak. Jean-Jacques Cassiman, emeritus-professor Menselijke Erfelijkheid aan de KU Leuven, vindt dat we voorzichtig moeten zijn met dergelijke onderzoeken...

...Iemand identificeren via het DNA van een familielid is mogelijk, maar slechts tot op een zeker niveau nauwkeurig, zegt Cassiman. "Er is in het DNA één stuk dat je alleen van je vader krijgt en dat hetzelfde is als het stuk dat je van je grootvader en overgrootvader hebt meegekregen. Dat is het Y-chromosoom, dat verantwoordelijk is voor het feit dat je man bent. Dat hebben enkel mannen die van eenzelfde voorouder afstammen gemeenschappelijk."

"Hier heeft men het DNA geanalyseerd van duizenden mannen en specifiek gekeken naar het Y-chromosoom. Al wie geen gelijkenis heeft in zijn Y-chromosoom met het verdachte DNA-spoor is uitgesloten. Dan blijf je over met enkele mannen die wel een Y-chromosoom hebben dat zou kunnen overeenkomen met dat dat teruggevonden is op het slachtoffer. Dan moet je familiestambomen beginnen te maken en kijken, wie woont er in die regio, wie zou er kunnen... Zo kom je progressief tot een mogelijke verdachte."

...Cassiman is een koele minnaar van grootschalige DNA-analyses. "Sommige mensen pleiten ervoor om een DNA-databank op te richten met het DNA van alle pasgeboren baby's, zodat alle misdrijven zouden kunnen opgelost worden. Voor mij betekent dit dat iedere pasgeborene potentieel een verdachte is en dat vind ik toch een beetje overdreven. Als je zoveel DNA-profielen in een databank hebt, zullen er fouten gebeuren en gaan er enorme problemen gecreëerd worden, die je beter vermijdt."

Alles bij de bron; VRTNieuws