DNA

In de Tweede Kamer zijn vragen gesteld over de veiligheid van dna-gegevens in databases die door de overheid zijn aangelegd en of er genetisch materiaal van Nederlanders bewaard is gebleven bij de afname van coronatesten. Het gaat bijvoorbeeld om de Nederlandse dna-databank voor strafzaken met het dna van veroordeelden.

Aanleiding voor de Kamervragen zijn uitspraken van een Amerikaans congreslid. Die liet tijdens het Aspen Security Forum weten dat het mogelijk is om op basis van iemands dna biologische wapens te ontwikkelen waarmee de betreffende persoon kan worden aangevallen. Kamerlid Houwelingen wil nu van minister Kuipers van Volksgezondheid weten of het daadwerkelijk mogelijk is om dergelijke biowapens te ontwikkelen.

"Is het, gezien het feit dat grootschalige diefstal van data en persoonsgegevens schering en inslag is, denkbaar dat ook Nederlandse dna-gegevens bewaard door de Nederlandse Staat gevaar lopen, aangezien de Nederlandse Staat ook dna-gegevens van Nederlandse personen bewaart, bijvoorbeeld van veroordeelden? Kunt u de veiligheid van dna van Nederlanders garanderen?", vraagt het FvD-Kamerlid verder.

Kuipers moet ook duidelijk maken of er genetisch materiaal bewaard is gebleven bij de afname van coronatesten in Nederland en wat het standaardprotocol is voor het verwerken van DNA. De minister heeft drie weken om met een reactie te komen.

Bron; Security


 

De recherche heeft twee mannen uit Hoofddorp aangehouden op verdenking van het plegen van een gewapende overval op een restaurant in Haarlem begin december. 

Na de overval werd door politiemensen van de afdeling Forensische Opsporing sporenonderzoek gedaan. Hierbij werden sporen aangetroffen waaruit DNA kon worden vastgesteld. Dit kwam overeen met DNA uit de databank, waardoor de aangehouden mannen naar voren kwamen. De rol van de verdachten in deze overval wordt onderzocht.

Beide verdachten zijn vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris en hun voorarrest is met 14 dagen verlengd.

Alles bij de bron; Beveiliging


 

Nog niet gepubliceerd

De verkenning of politie gebruik zou moeten maken van particuliere dna-databases voor het onderzoeken van cold cases is begin volgend jaar klaar, zo heeft demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid laten weten. Afhankelijk van de uitkomsten van de verkenning wordt er een pilot gestart....

...."Het gebruik van genealogische dna-databanken heeft juridische en ethische implicaties en dat vereist een zorgvuldig en weloverwogen proces. De eerste stap is een verkenning (zowel juridisch, ethisch als technisch) naar het gebruik van deze databanken voor het identificeren van onbekende doden. Op basis van de resultaten hiervan wordt een eventueel vervolgtraject bepaald", stelt Grapperhaus.

Alles bij de bron; Security


 

Deze week verschijnt het boek DNA Zoekmachine van Lex Meulenbroek. Daarin schetst hij aan de hand van aansprekende zaken, waarbij dna een cruciale rol speelde, hoe snel de ontwikkelingen op forensisch gebied gaan...

...Hoe snel zijn de ontwikkelingen op dna-gebied gegaan?

„Bijna niet te bevatten, zo snel. In 1997 begonnen we met een dna-databank, waarin alleen dna-profielen van verdachten en sporen werden opgenomen. De databank was toen nog een in eigen beheer ontwikkeld softwareprogramma. Dit jaar verwachten we uit te komen op 50.000 aanvragen van politie en justitie voor dna-onderzoek. We maken op jaarbasis in totaal zo’n 125.000 dna-profielen van sporen en personen. In de dna-databank voor strafzaken zitten momenteel ongeveer 360.000 personen.”

Toch had die databank nog veel voller moeten zitten. Meulenbroek schrijft in zijn boek dat het aantal veroordeelden dat ten onrechte niet in de databank is opgenomen, sinds 2005 is opgelopen tot 30.000 mensen, en jaarlijks met zo’n 2.000 tot 3.000 personen zal toenemen.

Dat dat moet veranderen, horen we al jaren…

„Er komt een wet aan waarbij het celmateriaal wordt afgenomen van iedere verdachte die na verhoor naar huis mag, maar wel verdachte blijft. Als iemand wordt vrijgesproken, of niet langer wordt vervolgd, dan wordt het vernietigd.”

Als het NFI dat moet gaan beheren, kunnen jullie dat aan?

„... de keuze voor het NFI is een van de opties. Het beheren van dit ‘conservatoire dna’ gaat een omvangrijke operatie worden. Het gaat naar schatting om tienduizenden afnames van celmateriaal per jaar, die ergens opgeslagen moeten worden. Daar zullen een grote opslagruimte en mensen voor nodig zijn." 

Er is volgens Meulenbroek nog een manier om de slagkracht van de dna-databank te vergroten. Als bij een moordzaak een spoor van de mogelijke dader wordt gevonden, dan wordt dat nu vergeleken met de profielen in de dna-databank voor strafzaken. En als van alle mannen in de databank ook een zogeheten Y-chromosomaal dna-profiel wordt gemaakt, kunnen daardoor ook hun familieleden in de mannelijke lijn worden gevonden. Ofwel: als de dader een man is en niet in de databank zit, kan hij toch worden gevonden via bijvoorbeeld zijn neef die wel in de databank zit.

In een voorzichtige schatting blijkt dat een mannelijke familielijn gemiddeld tien levende verwanten bevat. Hierdoor zal het bereik van de databank toenemen van 360.000 naar 3,1 miljoen mensen...

„Bij al deze nieuwe ontwikkelingen moet je telkens afwegen: gaan we het zorgvuldig en gedoseerd inzetten, of zetten we het niet in?”

Gebeurt dat nu te weinig? „Over de particuliere dna-databanken en het structureel opnemen van Y-profielen zijn nog geen besluiten genomen. Ik denk dat we moeten voorkomen dat nieuwe mogelijkheden te lang boven de markt blijven hangen, waardoor nabestaanden wellicht ten onrechte hoop krijgen. Technisch gezien zullen in de toekomst steeds meer zaken met een dna-daderspoor kunnen worden opgelost. De vraag wordt: wil je dat als samenleving?”

Alles bij de bron; NRC


 

Nog niet gepubliceerd

Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heeft software ontwikkeld waarmee het volledige proces van dna-analyses is te automatiseren. Hierdoor moeten opsporingsdiensten sneller over dna-analyses kunnen beschikken. Veel stappen in het dna-laboratoriumproces zijn al door het NFI geautomatiseerd, maar de laatste stap was nog altijd handmatig.

"Het NFI heeft nu ook de analyse van het dna-spoor, de interpretatie van het dna-profiel en de vergelijking van het profiel met personen binnen de zaak, allen geautomatiseerd. Net als het eenmalig vergelijk met de dna-databank voor strafzaken én de rapportage van de resultaten", zegt Sander Kneppers van het NFI.

In eerste instantie wordt de automatische vergelijking tegen personen in de dna-databank ingezet met één donor van een dna-spoor. In een volgende fase zal ook worden gerapporteerd over meerdere donoren in een dna-spoor, de zogenoemde dna-mengprofielen. Hierdoor zouden politie en OM sneller moeten zien of een spoor een overeenkomst oplevert met een verdachte of met een slachtoffer, of met iemand in de dna-databank voor strafzaken.

Alles bij de bron; Security


 

Politie en justitie kunnen straks zonder toestemming toegang krijgen tot DNA-materiaal van burgers, dit zeggen privacy-experts en juristen tegen BNR. Onder de Wet Zeggenschap Lichaamsmateriaal, die nu ter beoordeling bij de Tweede Kamer ligt, hebben burgers straks meer inspraak als het gaat om hun DNA-materiaal.

Aan de wet kleven echter privacyrisico's...

Universitair docent Gezondheidsrecht Roland Bertens van het UMC Utrecht en advocaat gezondheidszorg ziet verschillende bezwaren tegen de wet. 'Patiënten moeten toestemming geven voor het gebruik van lichaamsmateriaal, maar dan zie je meteen dat de wetgever daar allerlei uitzonderingen op maakt. Bijvoorbeeld als aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kan lichaamsmateriaal alsnog gebruikt worden voor medisch-wetenschappelijk onderzoek zonder dat toestemming is gegeven door een patiënt.'

'Zo is er bijvoorbeeld een uitzondering voor strafvorderlijk onderzoek waarbij de politie bij zware misdrijven ongevraagd DNA-materiaal kan gebruiken. 

Ook artsenfederatie KNMG heeft zijn bedenkingen: 'De mogelijkheid voor justitie en politie om in specifieke gevallen zonder toestemming van de patiënt lichaamsmateriaal te mogen gebruiken, zal alle patiënten terughoudender maken in het afstaan van lichaamsmateriaal voor behandeling en wetenschappelijk onderzoek.' Die vrees wordt gedeeld door directeur Vincent Böhre van Privacy First die zegt dat het gevaar sluimert dat de wet ertoe leidt dat er een centrale databank komt waar ons DNA wordt opgeslagen.

Alles bij de bron; BNR


 

Bij ernstige delicten is het straks mogelijk om verdachten nog voor veroordeling DNA af te laten staan, blijkt donderdag uit een wetswijziging van demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). 

De wetswijziging maakt het mogelijk om straks DNA af te nemen bij iedere verdachte die wordt aangehouden voor een ernstig misdrijf. Dat delict moet dan zodanig ernstig zijn dat de persoon of in afwachting van de rechtszaak vast blijft zitten, of na verhoor op vrije voeten wordt gesteld maar nog wel verdachte is in een zaak waarvoor hij of zij kan worden veroordeeld tot een celstraf.

Door het mogelijk te maken om voor veroordeling DNA af te nemen bij een verdachte, wordt volgens Grapperhaus bereikt dat van 99 procent van de veroordeelden een DNA-profiel kan worden aangemaakt. 

Hoewel het DNA straks eerder wordt afgenomen, betekent niet dat het gelijk mag worden gebruikt, dat mag pas als iemand daadwerkelijk wordt veroordeeld. Wanneer een verdachte niet wordt veroordeeld, moet het celmateriaal worden vernietigd.

In de Kamerbrief laat hij weten dat nu wordt gewerkt aan de verdere uitvoering van de wetswijziging. Zo gaat Grapperhaus onder meer kijken naar een goede ICT-voorziening voor het opslaan van de data. Ook wordt bepaald welke onafhankelijke overheidsorganisatie verantwoordelijk wordt voor het afnemen en het opslaan van het DNA-materiaal.

Alles bij de bron; NU


 

Enkele weken geleden werden de Belgische en Britse DNA-databank voor het eerst met elkaar vergeleken. "De Britse databank is enorm", zegt Bieke Vanhooydonck van het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie. "Er zitten wel 5 miljoen gekende DNA-stalen in."

In de Belgische DNA-databank zitten zo'n 61.000 stalen. Die stalen werden de afgelopen jaren ergens in ons land aangetroffen op een plaats delict. "Denk aan speeksel of sperma dat werd aangetroffen in een kamer waar iemand is aangerand. Of bloed dat werd aangetroffen bij een moord. Al die stalen worden verzameld en opgeslagen", zegt Bieke Vanhooydonck. "Maar ongeveer 30.000 van die 61.000 stalen zijn totaal onbekend", gaat Vanhooydonck verder. "We weten niet van wie het staal is. Zo kunnen dossiers waar dat DNA een hoofdrol in speelt vaak ook niet worden opgelost." 

...De Belgische database wordt al op regelmatige basis vergeleken met die van zo'n 20 andere Europese lidstaten. "Naar de koppeling met de Britse databank keken we al extra lang uit", onderstreept Vanhooydonck. "Want ze is echt enorm, er zitten maar liefst 5 miljoen gekende stalen in. Je moet in het Verenigd Koninkrijk al DNA afstaan als je wordt gearresteerd. En dat komt dus allemaal in de database terecht", verduidelijkt de gerechtelijk deskundige. De Belgische database is volgens haar dan weer relatief klein, vanwege de strenge wetgeving in ons land. "In België moet je in principe pas DNA afstaan als je effectief veroordeeld wordt voor zware feiten. Dus de drempel om DNA te mogen afnemen is hier veel hoger, en dus is onze database ook veel kleiner."

Door de koppeling van de databanken konden ook de Britse speurders enkele tientallen onbekende DNA-stalen uit Britse dossiers nu aan een naam linken. De koppeling tussen de twee databanken gebeurt vanaf nu elke dag, automatisch. Vandaag wordt ook voor het eerst een link gemaakt met de database van Hongarije. "Ze hebben veel gekend DNA, dus hopelijk levert het wat op. We zouden ook graag willen vergelijken met de Italiaanse databank, maar die staat nog niet op punt", besluit Vanhooydonck. 

Alles bij de bron; VRTNieuws


 

Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) gaat dna-sporen van duizenden onopgeloste strafzaken vanaf volgend jaar opnieuw met de landelijke dna-database vergelijken. Dat wordt mogelijk dankzij nieuwe software waar het NFI nu de laatste hand aan legt. 

In deze strafzaken is geen eenduidig dna-spoor aangetroffen, maar zogeheten onvolledige of dna-mengprofielen. Deze profielen zijn vaak eenmalig met de dna-database vergeleken, maar worden hier niet aan toegevoegd. Het gaat om vijfhonderd tot zeshonderd dna-profielen per jaar. Door de groei van de nationale dna-database met zo'n 20.000 profielen per jaar, kan het lonen om de dna-mengprofielen vaker door de database te halen.

Dit gebeurde voorheen echter handmatig, maar zal volgend jaar geautomatiseerd plaatsvinden. Het Openbaar Ministerie verwacht dat met de resultaten allerlei strafzaken zullen worden opgelost. De nieuwe technologie zal als eerste bij zwaardere zaken, zoals moord, zedenzaken of roofovervallen, worden ingezet. Later zal die ook bij duizenden oude onopgeloste strafzaken worden toegepast. 

Alles bij de bron; Security


 

De politie is een proef gestart met een mobiel forensisch lab. Daarmee kan binnen enkele uren een DNA-profiel door het NFI worden geanalyseerd en door de DNA-databank worden gehaald.

Normaal duurt dat proces zo’n twintig dagen, aldus de politie. DNA-materiaal dat op een plaats delict is aangetroffen, wordt naar een politiebureau gebracht, opgeslagen en uiteindelijk samen met sporen uit andere zaken naar het NFI gebracht. Dankzij de apparatuur in de FIV-bus kunnen de sporen direct digitaal naar het NFI worden verzonden. Binnen enkele uren is dan bekend of een spoor aan een persoon in de databank kan worden gekoppeld.

Achterliggende gedachte is dat hoe sneller de politie sporen kan onderzoeken en analyseren na een misdrijf, hoe sneller verdachten kunnen worden aangehouden. De proef LocalDNA draait in Amsterdam en Midden-Nederland.

Alles bij de bron; Beveiliging


 

Schrijf je in op onze wekelijkse nieuwsbrief!