45PNBANNER22
Gefaciliteerd door Burgerrechtenvereniging Vrijbit
  • Home
  • Lichamelijke Integriteit

Lichamelijke Integriteit

Chaos Computer Club fopt irisscanner Samsung Galaxy S8 met foto

Hackers van de Duitse Chaos Computer Club gebben aangetoond dat het mogelijk is om een Samsung Galaxy S8-smartphone te ontgrendelen door een foto van een oog voor de irisscanner te houden. In een bericht schrijft de CCC dat zijn onderzoekers hebben vastgesteld dat het mogelijk is de foto te nemen op maximaal vijf meter afstand van het gezicht van de te fotograferen persoon. De CCC meldt dat het duurste onderdeel bij de methode de aanschaf van de telefoon was en dat de methode in principe ook mogelijk is met een foto met hoge resolutie van internet. De organisatie heeft een video van zijn bevindingen gepubliceerd.

Eerder bleek al dat de gezichtsherkenning van de S8 voor de gek gehouden kan worden met een selfie. Samsung reageerde destijds op het nieuws met de mededeling: "Het is belangrijk te benadrukken dat gezichtsherkenning, niet gebruikt kan worden om toegang te krijgen tot Samsung Pay of de Beveiligde Map." Dat is echter anders als het gaat om de irisscanner. Daarover zei Samsung in hetzelfde bericht: "De Galaxy S8 voorziet in verschillende vormen van biometrische beveiliging met het hoogste veiligheidsniveau, waaronder de irisscanner en vingerafdrukscanner." Daarmee suggereert de fabrikant dat de irisscanner een hoger beveiligingsniveau biedt.

Alles bij de bron; Tweakers


 

Geen ontkomen meer aan: iedere Belg moet vingerafdruk afgeven voor een ID-bewijs

Premier Michel (MR) heeft zijn eerste trofee voor de aanstaande superministerraad al op zak. Zowel Open VLD als N-VA doen water bij de wijn om de vingerafdrukken voor de identiteitskaarten in te voeren. De definitieve beslissing valt pas morgen, maar de concrete afspraken rond de gevoelige maatregel liggen nu al vast.

De regering ziet de vinger­afdrukken vooral als een beveiligingsmaatregel om fraude met identiteitskaarten tegen te gaan. Ze komen dus gewoon als extra controle op de chip van onze identiteitskaart. 

Het is geen geheim dat ­minister van Binnenlandse Zaken Jambon (N-VA) nog een stap verder wil gaan en alle vingerafdrukken in een grote database wil bundelen. “Een disproportionele maatregel, of zijn we plots ­allemaal terreurverdachten geworden?”, ging Open VLD-vicepremier De Croo enkele maanden geleden nog tekeer tegen de maatregel. Vooral de bezwaren rond privacy waren voor de partij doorslaggevend om de beslissing van tafel te vegen.

Nu gaat Open VLD dus toch deels overstag onder de strikte garantie dat er “geen algemene databank van 12 miljoen Belgische vingerafdrukken” komt. De partij wijst er wel op dat ook deze beslissing nog de toets van de Privacycommissie moet doorstaan. Die databank is er dus voorlopig niet maar N-VA laat het idee niet los.

De regering gaat de maatregel geleidelijk invoeren bij de nieuwe identiteitskaarten. Wie dus nog maar net een nieuwe identiteitskaart kreeg, moet zich de komende tien jaar nog geen zorgen maken. [pers. note; wedden van wel en dat die tien jaar niet gehaald worden]

Alles bij de bron; NieuwsBlad [Thnx-2-Luc]


 

Toegang van politie en OM tot biodatabanken onjuist en gevaarlijk

DNA-databanken, je hoeft ze niet eens zelf te organiseren, ze ontstaan gewoon vanzelf. En probeer er dan maar eens af te blijven, als rechercheur die net dat ene stukje bewijs zoekt dat een bepaalde onvindbare verdachte kan linken aan een verkrachting.

In die zin is het deurtje dat in het conceptwetsvoorstel Zeggenschap Lichaamsmateriaal is opengezet voor politie en justitie niet vreemd. Heus, alleen bij ernstige misdrijven en in ‘uitzonderlijke gevallen’ wil justitie toegang tot de ‘biobanken’ waarin inmiddels celmateriaal van 14 miljoen personen is opgeslagen, beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek. Het wetsvoorstel beoogt de ‘autonomie en de zeggenschap’ van de donor over zijn lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek te vergroten, zonder ‘onnodige belemmeringen’ op te werpen. Prima. Moet gebeuren. De branche is er al jaren mee bezig, met een prima functionerende gedragscode. Maar een wet is veiliger.

Dat demissionair minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) de verleiding niet kon weerstaan om dat nuttige voorstel te belasten met een achterdeurtje voor de opsporingsautoriteiten is zeer te betreuren. Met je plas naar de dokter is echt iets anders dan met je plas naar de politie. Je moet er als burger maar op vertrouwen dat het blijft bij ‘uitzonderlijke gevallen’ en ‘ernstige misdrijven’. In de goeiige gedachte dat dit nooit jou zal treffen, maar altijd de kwaadaardige Ander die niet onbestraft mag blijven.

Hier gebeurt iets dat principieel onjuist is en ook gevaarlijk. Hier worden het ziekenhuis en de opsporing aan elkaar geknoopt – ‘meer handen aan het bed’ kunnen ultimo dus ook van de politie zijn. Je moet er ook maar op vertrouwen dat dit achterdeurtje voor de politie niet door een volgend kabinet verder opengezet zal worden. Is het opsporingsbelang van gewone misdrijven immers écht zoveel minder groot dan dat van ernstige misdrijven? Dergelijke nuances plegen politiek snel te verwaaien.

Er zijn nog wel meer databanken ontstaan die voor de opsporing interessant zijn. Neem de vingerafdrukken die we aan de paspoortregistratie afstaan; de hielprik bij kinderen. Ook de doelen van die wetten en regels kunnen best gewijzigd worden. De opsporingsverleiding van die registraties moet enorm zijn. Toch moet daar niet aan worden toegegeven. Een geborgde toegang voor de wetenschap tot lichaamsmateriaal verschilt fundamenteel van toegang voor de politie. Als het kabinet een nationale DNA-databank voor de gehele bevolking wil met een opsporingsdoelstelling moet het daarvoor uitkomen. En dat niet terloops elders trachten te regelen.

Bron; NRC 


 

Zeggenschap lichaamsmateriaal; Alweer een uitzondering op beroepsgeheim?

Geef justitie toegang tot lichamelijk materiaal in ziekenhuizen voor opsporing, wil minister Schippers. De „moeder der slechte wetsvoorstellen”, noemde de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten de plannen van demissionair minister Schippers (Volksgezondheid, VVD). Ook de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen was zeer kritisch over het gepubliceerde conceptwetsvoorstel, dat opsporingsdiensten bij zeer ernstige delicten toegang geeft tot lichamelijk materiaal in ziekenhuizen.

Het plan – voor inspraak naar buiten gebracht – leidt tot veel discussie. Justitie zou er toestemming mee krijgen om in sporen aangetroffen DNA te vergelijken met lichamelijk materiaal van de verdachte. Het plan kent strenge voorwaarden, zo moet de rechter-commissaris steeds akkoord geven. En justitie mag alleen DNA van de verdachte vergelijken, dus niet een wilde zoekopdracht in een zogeheten biobank doen.

Het vraagt om een uitzondering op het medisch beroepsgeheim. Johan Legemaate, hoogleraar gezondheidsrecht van het Academisch Medisch Centrum (AMC) vindt dat de wetgever „de laatste tijd te makkelijk denkt” over het medisch beroepsgeheim. „Dat zie je bijvoorbeeld ook in de wet forensische zorg, die nu bij de Eerste Kamer ligt.” Die wet maakt het mogelijk bij verdachten van misdrijven waarvoor tbs opgelegd kan worden, medische gegevens te vorderen bij artsen. Zo kan er ook een tbs-onderzoek plaatsvinden als iemand medewerking weigert.

Ingrid Geesink, hoofdonderzoeker gezondheid bij het Rathenau Instituut is „een beetje verbaasd” over de forensische bevoegdheden in het voorstel. Een eerder concept werd in 2012 ingetrokken. „Daar begon de hele medische beroepsgroep van te stuiteren. Nu zijn de mogelijkheden voor justitie in afgezwakte vormen weer opgenomen.”

Alles bij de bron: NRC


 

Van wie is dat stukje huid of die druppel bloed?

Minister Schippers geeft een eerste aanzet voor een wet waarin de zeggenschap wordt geregeld over lichaamsmateriaal dat bij patiënten wordt afgenomen. Maar hoe zit het eigenlijk met de regelgeving? Voor welke problemen moet nieuwe wetgeving een oplossing bieden?

Dagelijks doen artsen bij duizenden patiënten onderzoek naar lichaamsmateriaal. Dat wordt bewaard en opgeslagen in weefselbanken en –archieven, onder meer om achteraf te kunnen testen of een diagnose juist is gesteld. In 2009 becijferde het Rathenau Instituut dat op deze manier 50 miljoen stukjes lichaam van 14 miljoen mensen worden beheerd. Onder meer ziekenhuizen bewaren dit materiaal niet alleen, maar gebruiken het ook, los van de behandelingen of de diagnose waarvoor het is verkregen. Bijvoorbeeld voor wetenschappelijk onderzoek, of de ontwikkeling van geneesmiddelen.

Op dit moment hoeven patiënten niet op de hoogte te worden gesteld dat hun lichaamsmateriaal wordt hergebruikt. Ook wanneer je het opgeslagen materiaal wilt laten vernietigen heb je juridisch geen poot om op te staan. Weefselbanken zijn niet verplicht gehoor aan zo’n verzoek te geven en bovendien is het bij veel centra technisch gezien niet eenvoudig om iemands biopten te vinden.

In de conceptwet die minister Schippers ter consultatie heeft aangeboden wil zij zeggenschap voor de donor organiseren. Schippers wil dat mensen een ‘brede’ toestemming kunnen geven, die zich niet alleen beperkt tot het lichaamsmateriaal dat op het moment van vragen al is vrijgekomen, maar ook voor toekomstig materiaal, mogelijk zelfs na overlijden. Er zijn echter verschillende uitzonderingen op de zeggenschapsregel, waarvan de formuleringen voer voor juristen zijn. Zo mag materiaal zónder toestemming voor wetenschappelijk onderzoek worden gebruikt als aan drie voorwaarden wordt voldaan. Als het ‘onmogelijk is of onevenredige inspanning kost’ om de goedkeuring te krijgen, de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene ‘niet onevenredig’ wordt geschaad en het onderzoek in het ‘algemeen belang’ is.

Schippers stelt ook voor dat DNA in uitzonderlijke gevallen voor de opsporing van zware misdrijven mag worden gebruikt, zoals moord of verkrachting. Maar alleen als de verdachte wel bekend is, maar het onmogelijk is om nog DNA af te nemen, omdat hij of zij is overleden of wordt vermist. De rechter moet toestemming geven. Volgens critici ontstaat daardoor een DNA-databank waaruit de overheid naar believen kan putten. Maar van een centrale opslag van lichaamsmateriaal is geen sprake, benadrukte haar ministerie gisteren.

Alle medisch-ethische onderwerpen zijn tijdens de kabinetsformatie ‘controversieel’ verklaard. Maar dat geldt alleen voor kant-en-klare wetsvoorstellen die al naar de Tweede Kamer zijn gestuurd. Dit plan is zo ver nog niet. Ambtenaren hebben een ontwerp gemaakt, waar deskundigen op mogen reageren. Pas in het najaar kan het definitieve wetsvoorstel naar de Kamer. Zo kan de volgende minister van volksgezondheid de definitieve wet indienen.

Alles bij de bron; Trouw


 

Felle kritiek op plan om DNA uit ziekenhuizen aan justitie te geven

Justitie moet bij ernstige zaken en in uitzonderlijke gevallen gebruik kunnen maken van DNA-materiaal dat in ziekenhuizen ligt opgeslagen. Dat wil demissionair minister Schippers. Advocaten en privacywaakhonden zijn woest. "Dit is de moeder van alle slechte wetsvoorstellen." Politiek Den Haag is al lang met het voorstel bezig. In 2011 werd aangekondigd dat het kabinet bezig was met een voorstel over het bewaren van DNA-materiaal in ziekenhuizen.  Afgelopen week is een concept van het voorstel gepresenteerd. Onderdeel daarvan is dat justitie in uitzonderlijke gevallen gebruik kan maken van het opgeslagen DNA-materiaal. 

Het afgeven van DNA-materiaal aan justitie uit ziekenhuizen zou alleen in ernstige zaken mogen. Denk aan verkrachting, doodslag, moord, terrorisme en kindermisbruik. Daar zijn wel voorwaarden aan gesteld. Het gaat om mensen die concreet verdacht worden. Het mag pas als er toestemming is gegeven door een rechter. Ook kan het alleen als het materiaal niet bij de persoon zelf afgenomen kan worden omdat deze vermist, voortvluchtig, of overleden en begraven of gecremeerd is. Justitie verwacht dat het om een paar gevallen per jaar gaat

De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten is fel tegen het voorstel. "Dit is de moeder van alle slechte wetsvoorstellen," zegt voorzitter Jeroen Soeteman. Hij vreest dat de minister op deze manier de deur openzet voor het grootschalig gebruik van DNA van patiënten. "De overheid is keer op keer onbetrouwbaar gebleken als het gaat om het opslaan van DNA. Als een verdachte wordt vrijgesproken, moet DNA vernietigd wordt. Dat is heel vaak niet gebeurd en dan wordt het materiaal toch gebruikt. Het risico is veel te groot dat het nu weer fout gaat."

Soeteman wil benadrukken dat deze wet ook kwalijk kan zijn voor mensen die niets fout hebben gedaan. "Het is een veel te zwaar middel. Je weet niet wat er over tien jaar uit DNA te halen is. Straks wil je bij de overheid gaan werken en kijken ze even in de DNA-databank of ze jou wel willen hebben." Artsenfederatie KNMG bestudeert het plan nog, maar laat nu al weten al het vindt dat justitie geen toegang moet krijgen tot weefsel dat opgeslagen is voor wetenschappelijk onderzoek of zorg, nu niet en in de toekomst niet. 

Alles bij de bron; RTL


 

Minister wil dna-databank ziekenhuis inzetten voor justitie

Demissionair minister Schippers van Volksgezondheid heeft een wetsvoorstel gepresenteerd om dna-databanken van ziekenhuizen in te kunnen zetten voor strafvorderlijke doeleinden. De minister start een internetconsultatie voor het voorstel.

Het voorstel voor de Wet zeggenschap lichaamsmateriaal bevat regels voor het afnemen, bewaren, verstrekken, gebruiken en vernietigen van menselijk materiaal voor andere doeleinden dan medische, staat in de internetconsultatie. Een van die doeleinden betreft strafvordering, blijkt uit de Memorie van toelichting...

...In 2011 kwam de minister van VWS met een vergelijkbaar wetsvoorstel maar dat werd ingetrokken vanwege de demissionaire status van het kabinet en de gevolgen voor grondrechten van  burgers. Burgerrechtenbeweging Privacybarometer haalt een onderzoek van het Rathenau-instituut uit 2009 aan dat becijferde de Nederlandse biobanken vijftig miljoen stukjes lichaamsmateriaal beheren van veertien miljoen personen. Het gaat onder andere om stukjes huid, teennagels, spierweefsel, buisjes bloed, spuug, plas en poep dat wordt bewaard in een vriezer of in paraffineblokjes, in ziekenhuizen.

Privacybarometer heeft scherpe kritiek op het voorstel. Volgens de organisatie toont de minister niet de noodzaak aan voor de inperking van het medisch beroepsgeheim en is de bevoegdheid onrechtmatig en onwenselijk. "Het schaadt het vertrouwen in de zorg en daarmee de toegankelijkheid van de zorg. Het zal een negatief effect hebben op de medisch-wetenschappelijke onderzoeken", schrijft Privacybarometer, dat spreekt van een 'glijdende schaal'.

Het standpunt van de ziekenhuizen, de Nederlandse biobanken en de artsenfederatie KNMG is dat justitie geen toegang heeft tot lichaamsmateriaal dat is opgeslagen voor zorg of  wetenschappelijk onderzoek. "Nu niet en in de toekomst niet", staat bij Biobanken, een gezamenlijk initiatief van de partijen.

Alles bij de bron; Tweakers


 

Bio rechercheren; Opsporing via brein schendt privacy [update]

Onderzoek via het geheugen van de mogelijke dader mag geen opsporingsmiddel worden voor de politie. Het speuren in het brein van de verdachte schendt de privacy, en is ook in strijd met het zwijgrecht. Dit schrijft strafrechtonderzoeker Dave van Toor, van de Nijmeegse Radboud Universiteit, in zijn proefschrift.

Hij bekeek in hoeverre het geheugen van een verdachte namens justitie onderzocht zou mogen worden op de kennis van de details van een delict. Dat principe werkt als volgt: van het brein van de verdachte wordt een EEG gemaakt, terwijl hij woorden of foto’s te zien krijgt die te maken hebben met de strafbare feiten die zijn gepleegd. Als zijn brein daarop aanslaat via de elektroden op zijn hoofd, beschikt hij kennelijk over daderkennis.

In Japan werkt de politie al tientallen jaren met deze zogenaamde “neurogeheugendetectie”. Volgens onderzoeker Van Toor heeft de werkwijze voordelen, zegt hij op Voxweb, het online magazine van zijn universiteit: ‘Het is een gemakkelijke methode, die ook nog eens weinig tijd in beslag neemt.’

Toch is hij niet voor de invoering ervan in Nederland: ‘Want je schendt hiermee het recht op privacy. Herinneringen van de verdachte moet je niet tegen zijn wil in de openbaarheid brengen.’ Ook het zwijgrecht van de verdachte wordt volgens Van Toor geschonden: ‘Met neurogeheugendetectie dwing je hem in zekere zin toch tot het delen van informatie, via zijn herinneringen. Dat maakt het zwijgrecht tot een holle leus.’

Van Toor maakt een voorbehoud voor advocaten die de onschuld van hun cliënt willen aantonen. ‘Misschien is het voor hen wel aantrekkelijk. Als de cliënt tenminste toestemming geeft.’

Alles bij de bron; CrimeSite

Update; zeer uitgebreid artikel bij Trouw