We worden een web ingezogen dat we zelf hebben geweven en het is de vraag of we ooit nog loskomen, want dit web is een digitaal ding en niemand weet of er wel een webmaster is. Ik bedoel dat we als samenleving welhaast ongemerkt veranderen in een dataverzameling en dat niet duidelijk is wie de eigenaar is. De toeslagenaffaire, die voortkwam uit data-analyse via algoritmes, was een waarschuwing van wat ons te wachten kan staan. Pieter Omtzigt meldt dat niet alleen de afdeling toeslagen, maar de hele Belastingdienst werkte met een geautomatiseerd ‘fraudestempel’. Wellicht is de affaire nog groter dan we weten.

Een ander verontrustend voorbeeld is het datalek bij de GGD, dat deze week aan het licht kwam. De nonchalance waarmee gevoelige persoonlijke informatie binnen bereik kwam van duizenden, al dan niet tijdelijke medewerkers, verraadt hoe weinig wordt beseft dat persoonsgegevens goud zijn: telefoonnummers, burgerservicenummers en mailadressen kwamen bij criminelen terecht die ze voor veel geld aanbieden op internet...

...Nu hebben criminelen per definitie slechte bedoelingen, dat maakt hen gevaarlijk. Maar ze bepalen niet het gehele reilen en zeilen van de maatschappij. Dat geldt wel voor de overheidsorganen, instellingen en bedrijven die ons hele hebben en houden op legale wijze in bestanden proppen, min of meer te goeder trouw. Soms vinken we daarvoor een hokje aan, veel andere keus hebben we niet. Maar vaak weten we van niks en zijn het allerlei instanties die onderling hun gegevens – dat wil zeggen: onze gegevens – uitwisselen.

In deze krant werd de afgelopen weken het nodige geschreven over het Inlichtingenbureau, een stichting die in het leven werd geroepen om ‘informatieproducten’ te leveren aan gemeenten en het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid. 

Bestuurskundige Gerrit Dijkstra hekelde het gebrek aan democratische controle – handig, zo’n stichting – en de onmogelijkheid aan te kloppen bij de Nationale Ombudsman. En Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, wil weten of het Inlichtingenbureau zich wel aan de wet houdt. Overheidsinstanties spelen ‘balletje-balletje’ voor burgers, zei hij.

Het web is groter, er zijn vele inlichtingenbureaus onder andere namen. Mij bekruipt het gevoel dat we veel vaster zitten dan we weten.

Alles bij de bron; Trouw


 


Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha