Overheid, Politiek & Wetgeving

Een wetsvoorstel dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) toestaat om burgers online te volgen en gevoelige persoonsgegevens te verzamelen, analyseren en met binnen- en mogelijk ook buitenlandse partijen te delen gaat voor advies naar de Raad van State. 

Het wetsvoorstel Wet verwerking persoonsgegevens coördinatie en analyse terrorismebestrijding en nationale veiligheid staat de NCTV toe om voor de bestrijding van terrorisme en de nationale veiligheid persoonsgegevens te verwerken. Ook moet het mogelijk worden om fenomenen en trends op deze terreinen te signaleren, analyseren en duiden en hier beleid op te voeren. "De benodigde verwerking van persoonsgegevens heeft echter gevolgen voor de privacy van personen die bijvoorbeeld uitlatingen doen die betrekking hebben op bepaalde fenomenen en trends", laat de uitleg over het wetsvoorstel weten.

Het wetsvoorstel volgt op berichtgeving van het NRC dat de NCTV, jarenlang in strijd met de wet, privacygevoelige informatie over burgers verzamelde en verspreidde. Ook stelde de krant dat medewerkers van de dienst door middel van nepaccounts op sociale media in het geheim honderden politieke campagneleiders, religieuze voormannen en linkse en rechtse activisten volgen. Met het wetsvoorstel moet de grondslag voor de verwerking van persoonsgegevens bij de eerder twee genoemde taken worden vastgelegd. 

Een coalitie van organisaties, waaronder Amnesty International, Bits of Freedom, Open State Foundation, Vrijschrift en Waag, verwijten het ministerie van Justitie en Veiligheid gehaast en onzorgvuldig om te gaan met het wetsvoorstel. Dat werd eind juni ter consultatie aangeboden, zodat burgers, bedrijven en organisaties suggesties kunnen doen voor verbetering van de wetgeving. Standaard is de minimumtermijn daarvoor vier weken. Voor deze consultatie werd een termijn van één week aangehouden.

Alles bij de bron; Security


 

Wie een inhoudelijke klacht wil indienen over de geheime dienst AIVD verstuurt zijn informatie via internet naar een commercieel callcenter. Flexwerkers, die deels thuiswerken, soms op eigen laptops, lezen de berichten en versturen die naar de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.

De AIVD leidt een klager naar het webformulier van de Rijksoverheid. Het Franse callcenterbedrijf Webhelp verwerkt de berichten die zo binnenkomen.

Bij het webformulier staat het advies om geen privacygevoelige gegevens te delen. Maar de AIVD verzoekt klagers juist om details mee te sturen. “In een schriftelijke klacht omschrijft u zo concreet mogelijk: wat de reden is van uw klacht; wat precies is voorgevallen; wanneer de gedraging heeft plaatsgevonden; wie erbij betrokken was; tegen wie het handelen was gericht.” Verder moet de indiener zijn persoonsgegevens toevoegen.

Volgens de wet moeten inlichtingendiensten elektronische berichten voldoende betrouwbaar en vertrouwelijk versturen, afhankelijk van de aard en de inhoud van het bericht. Waarom dan deze omweg? Een thuiswerkende callcenter-medewerker zou een foto van het scherm kunnen maken. Ook weet een commerciële partij wie er contact zoekt met de geheime dienst. Vorig jaar ontving de AIVD volgens het eigen jaarverslag 25 klachten. 

Op de vraag waarom de AIVD niet een eigen klachtenformulier heeft waarvan de inhoud direct naar de geheime dienst gaat, geeft de woordvoerder geen antwoord. De klager kan ook de AIVD opbellen of een papieren brief toesturen, zegt ze. Het antwoord van de AIVD aan de melder of klager verloopt niet via het callcenter.

Alles bij de bron; Trouw


 

Onderdeel; Inlichtingenbureau

Het Inlichtingenbureau fungeert als informatieknooppunt voor gemeenten. In dit hoofdstuk staat centraal wat het Inlichtingenbureau de afgelopen jaren heeft gedaan binnen de wet SUWI en tot welke resultaten dit heeft geleid. In de afsluitende paragraaf beschouwen we de doeltreffendheid van het Inlichtingenbureau.

Dit hoofdstuk is als volgt opgebouwd. ...(par. 8.5) beoordelen we aan de hand van de betrouwbaarheid van de gegevens, de klanttevredenheid en de rechtmatigheid. Tot slot beoordelen we de doeltreffendheid (par. 8.6) en doelmatigheid (par. 8.7) van het IB....

...8.6.2 Rechtmatigheid

Het Inlichtingenbureau heeft een faciliterende rol, met name richting gemeenten, en stelt daarmee andere partijen in staat om rechtmatige uitkeringsverstrekking te realiseren. Het Inlichtingenbureau is opgericht om uniforme, gestructureerde gegevensuitwisseling tussen gemeentelijke sociale diensten en andere organisaties mogelijk te maken. Een belangrijke concrete toepassing daarvan is de rechtmatigheidscontrole op uitkeringsverstrekking. Daar wordt veel gebruik van gemaakt door gemeenten.

Daarnaast kan het IB andere informatieproducten leveren, bijvoorbeeld over niet-gebruik van voorzieningen en de effectiviteit van dienstverlening. Wat opvalt is dat sommige van deze monitoringsproducten nauwelijks gebruikt worden...

...Een van de verklaringen voor het lage gebruik van bepaalde informatieproducten is volgens de onderzoekers mogelijk te vinden in de taakopvatting van gemeenten. Voor gemeenten geldt dat de nadruk ligt op rechtmatigheidscontrole en minder op bijvoorbeeld het tegengaan van niet-gebruik van voorzieningen.

De klanten van het IB zijn in de eerste plaats gemeenten en andere overheidsorganisaties. ... De burger is in de huidige dienstverlening van het IB een passief subject. 

Onderdeel; BKWI

In dit hoofdstuk bespreken we het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI). Het BKWI beheert Suwinet. Suwinet is een digitale infrastructuur die UWV, SVB en gemeenten in staat stelt om gegevens met elkaar uit te wisselen voor de uitoefening van hun taken...

...Suwinet is in 2002 ontstaan als gedeeld digitaal dossier van het UWV, CWI, gemeenten en SVB, bedoeld om de samenwerking rondom werk en inkomen mogelijk te maken. In de periode 2007-2014 is het gebruik van Suwinet sterk gegroeid. Dit was enerzijds het gevolg van enerzijds het ontsluiten van veel nieuwe gegevens (aansluiting van onder andere de GBA/BRP, RDW, DUO, Kadaster, KvK op Suwinet), waardoor een completer digitaal dossier op het gebied van werk en inkomen ontstond. Anderzijds werd Suwinet vanaf 2009 gebruikt voor levering van gegevens aan partijen buiten SUWI, waaronder de IND en DUO....

...In paragraaf 9.1 is reeds de ontwikkeling geschetst die BKWI in de periode tot 2014 doormaakte: er werden in die periode ook andere bronnen, van buiten het SUWI-domein, aangesloten op Suwinet. Voorbeelden hiervan waren gegevens van de Belastingdienst, het kadaster, de RDW, DUO. Daarnaast is in die periode begonnen om Suwinet te gebruiken om gegevens te leveren aan partijen buiten het SUWI-stelsel, zoals de IND, Justis. In de afgelopen jaren heeft de verbreding van diensten doorgezet. Langzamerhand heeft het BKWI een ontwikkeling gemaakt richting een generieke gegevensinfrastructuur op het domein van SZW. Zo is BKWI momenteel bezig met de ontwikkeling van een infrastructuur om een knooppunt te bieden voor gegevensuitwisseling op het gebied van beslagleggingen en schulden.

Alles bij de bron; Rijksoverheid [rapport als pdf]


 

De Autoriteit Persoonsgegevens hoeft van de Raad van State niet op te treden tegen de afvalpas die de gemeente Arnhem gebruikt. Privacyactivist Michiel Jonker stelde dat de gemeente met deze pas de AVG overtreedt, iets waar de rechter in het hoger beroep niet in mee ging.

De kwestie rondom de Arnhemse afvalpas speelt al sinds 2015, toen de gemeente Arnhem de afvalpas voor het eerst inzette. Arnhemse huishoudens die toen restafval in ondergrondse afvalcontainers wilden weggooien, moesten daarvoor een adresgebonden afvalpas gebruiken. Hier maakte Arnhemmer Michiel Jonker bezwaar tegen. Uiteindelijk dwong hij een handhavingsverzoek af bij de Autoriteit Persoonsgegevens, die de gemeente een last onder dwangsom oplegde van maximaal 50.000 euro.

De gemeente besloot in 2017 om te stoppen met de pasjes, maar voerde deze in 2019 opnieuw in, via een nieuw systeem. Dit nieuwe systeem verwerkt de persoonsgegevens bij de container, maar anonimiseert deze daarna. De nieuwe afvalpassen werken met chipcodes die gekoppeld zijn aan woonadressen. Wanneer een gebruiker de afvalpas bij de container houdt, scant de kaartlezer deze chipcode en vergelijkt deze met een autorisatielijst die is opgeslagen op de kaartlezer.

'Vrijwel direct daarna' wordt de chipcode omgezet in een generiek viercijferig nummer en weer verwijderd als de container sluit. Daarmee is het adres niet meer te achterhalen. De AP vond dat de gemeente hiermee voldeed aan de AVG en dus die dwangsom niet hoefde te betalen, iets waar Jonker het niet mee eens was.

Alles bij de bron; Tweakers


 

Gisterenavond eindigde de internetconsultatie waarmee de illegale surveillance van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding gelegaliseerd moet gaan worden. Je weet wel, die consultatie waar de afgelopen dagen zoveel over te doen was, omdat het wetsvoorstel ontzettend ingrijpend is en de wet er door dit demissionaire kabinet nogal vlug doorheen gejaagd wordt.

De termijn voor het geven van een reactie is, praktisch gezien, nog korter dan de formele vijf werkdagen die de minister ons ervoor gaf. Zo’n korte termijn is onbegrijpelijk juist omdat het wetsvoorstel een bijzonder ingrijpende verwerking van gevoelige (persoons-)gegevens van alle mensen in Nederland betreft.

De minister heeft in de toelichting op het voorstel ook niet uitgelegd waarom hij zoveel haast heeft. Het schijnbaar moedwillig en zonder opgave van reden ontwijken van een serieus maatschappelijk debat over dit voorstel is een type machtsvertoon dat in een vrije samenleving niet thuishoort. Dat is een schoffering van de tegenmacht, waar dit demissionaire kabinet de afgelopen maanden juist zo vol van was.

De consultatie is nu gesloten, maar heeft wel honderden reacties opgeleverd. Het laat zien dat mensen zich zorgen maken over deze wet en de korte reactietermijn. 

Onze reactie op de consultatie eindigt met een hele korte inhoudelijke reflectie. Met het voorstel introduceert het kabinet een mogelijk onnodige en bijzonder ruime bevoegdheid tot gegevensverwerking voor de NCTV, zonder passende waarborgen of toezicht. Dit demissionaire kabinet lijkt met dit wetsvoorstel feitelijk een derde geheime dienst in Nederland te creëren. Bits of Freedom adviseert de minister daarom het voorstel niet in te dienen en met de Tweede Kamer in debat te gaan over de taakstelling van de NCTV.

Alles bij de bron; Bits-of-Freedom


 

Op 1 maart 2021 heeft het kabinet de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van de Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) op Google G Suite Enterprise en G Suite for Education die in opdracht van het ministerie van J&V, de Hogeschool van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen zijn uitgevoerd.

Uit deze DPIA’s blijkt dat bij het gebruik van deze producten van Google in het onderwijs privacyrisico’s bestaan. Naar aanleiding van de DPIA’s is de AP als onafhankelijk toezichthouder om een advies gevraagd door SURF en SIVON namens de individuele schoolbesturen. 

Onlangs heeft de AP het advies over de DPIA op Google G Suite for Education aan SURF en SIVON opgeleverd. De AP stelt dat de geconstateerde risico’s zien op fundamentele beginselen die gelden voor elke verwerking van persoonsgegevens die valt onder de AVG. Door de onduidelijkheid die bestaat over de verwerking van persoonsgegevens door Google kan deze verwerking nu niet rechtmatig plaatsvinden. Dat vinden wij niet acceptabel...

...We gaan er vanuit dat Google voor de start van het schooljaar 2021/2022 de geconstateerde tekortkomingen heeft opgelost. SURF en SIVON zijn samen met Strategisch Leveranciersmanagement Rijk (SLM Rijk) in gesprek met Google. Tevens verkennen zij wat de gevolgen zijn wanneer Google de tekortkomingen niet tijdig heeft opgelost.

Alles bij de bron; RijksOverheid


 

Demissionair staatssecretaris Knops van Binnenlandse Zaken is twee onderzoeken gestart naar een tijdelijk pseudoniem burgerservicenummer (BSN) dat per instantie en transactie wordt gegenereerd en een BSN dat burgers op verzoek kunnen laten wijzigen. Aanleiding is onder andere het datalek bij de GGD en de toeslagenaffaire.

Volgens de staatssecretaris wordt terughoudend met het vervangen van BSN's omgegaan, omdat het wijzigen van burgerservicenummers veel onvoorziene en oncontroleerbare gevolgen kan hebben. Het gaat dan met name om de overheid en veertigduizend zorgpartijen die niet zijn aangesloten op systematische verstrekkingen uit de Basisregistratie Personen (BRP). Knops laat nu een externe partij onderzoek doen naar het op grotere schaal vervangen van BSN's. De resultaten worden eind dit jaar verwacht.

Daarnaast vindt er ook een tweede onderzoek plaats naar een tijdelijk pseudoniem BSN dat per instantie en transactie wordt gegenereerd. Knops stelt dat pseudonimisering technisch mogelijk is, maar het minder duidelijk is onder welke omstandigheden dit zinvol kan worden geïmplementeerd. In overleg met de grote uitvoeringsorganisaties, de VNG en de ministeries van Financiën en Volksgezondheid worden deze mogelijkheden nu onderzocht. De resultaten worden in de herfst van dit jaar verwacht.

Alles bij de bron; Security


 

Amnesty International, Bits of Freedom, Open State Foundation, Vrijschrift en Waag hebben maandag hun zorgen en kritiek geuit over een wetsvoorstel. Dat wetsvoorstel maakt het mogelijk voor terrorismecoördinator NCTV om burgers online te volgen.

Het voorstel is ter consultatie aangeboden. Dat betekent dat burgers, bedrijven en organisaties suggesties kunnen doen voor verbetering van de wetgeving. Normaliter duurt het consultatieproces minimaal vier weken, volgens de Rijksoverheid. Dit proces duurt echter een week en stopt op woensdag. Dat is volgens de organisaties te kort voor een "heftig en omstreden voorstel".
 

"We kunnen alleen een constructieve reactie geven na een grondige bestudering. Daarvoor zijn vijf werkdagen niet alleen niet genoeg. Het is een schoffering van de tegenmacht", zegt Evelyn Austin van Bits of Freedom.

De vijf organisaties vragen minister van Justitie Ferd Grapperhaus de consultatie opnieuw te doen en een reactietermijn te geven van minimaal vier weken. "De onderste steen van het handelen van de NCTV moet eerst naar boven komen, voordat er over een 'oplossing' gesproken kan worden.", zegt Merel Koning van Amnesty International.

In april onthulde NRC dat de NCTV jarenlang privacygevoelige informatie over burgers heeft verzameld en gedeeld, wat in strijd is met de wet. Ook volgden NCTV-medewerkers met nepaccounts op sociale media honderden politieke campagneleiders, religieuze voormannen en activisten.

Alles bij de bron; NU


 

Het Kabinet wil dat Whatsapp, Skype en andere online communicatiediensten onder de Telecommunicatiewet vallen. Daarmee moeten deze diensten aan extra verplichtingen richting gebruikers voldoen, zoals voldoende beveiliging en een meldplicht bij incidenten. Ook kan Nederland toezicht op deze diensten houden wanneer die uitvallen of worden onderbroken, net als bij telecomnetwerken al het geval is.

Demissionair staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken heeft een voorstel om de wet te wijzigen naar de Tweede Kamer gestuurd. Zo wordt het begrip elektronische communicatiedienst in de Telecommunicatiewet verbreed. Diensten die alleen via het internet worden aangeboden, zoals Whatsapp en Skype, gaan ook onder de wet vallen.

Alles bij de bron; Security


 

De evaluatie van de wet die luchtvaartmaatschappijen verplicht om passagiersgegevens aan de overheid te verstrekken heeft vertraging opgelopen, zo heeft demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid aan de Tweede Kamer laten weten.

Twee jaar geleden werd de 'Wet gebruik van passagiersgegevens voor de bestrijding van terroristische en ernstige misdrijven' van kracht. De wet regelt het gebruik van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens) voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en ernstige criminaliteit. Het gaat dan om reserverings- en check-in-gegevens, zoals naam- en adresgegevens, telefoonnummers, e-mailadressen, geboortedata, reisdata, ID-documentnummers, bestemmingen, medepassagiers en betaalgegevens.

Deze gegevens van vliegtuigpassagiers met vertrek of aankomst in Nederland worden vijf jaar lang bewaard in een database van de eenheid Passagiersinformatie Nederland (Pi-NL). Deze eenheid kan zowel de passagiersgegevens als het resultaat van de verwerking met Europol en vergelijkbare eenheden van andere lidstaten delen. Ook kunnen het Openbaar Ministerie, de politie, de bijzondere opsporingsdiensten, de Koninklijke marechaussee en de Rijksrecherche bij de eenheid Pi-NL informatie opvragen.

In de wet was ook een bepaling opgenomen dat de minister van Justitie en Veiligheid twee jaar na de inwerkingtreding een verslag naar de Tweede Kamer zou sturen over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk. Daarbij wordt er afzonderlijk aandacht besteed aan de verwerking van passagiersgegevens van vluchten binnen de Europese Unie.

Wanneer de evaluatie nu wel is afgerond laat de minister niet weten.

Alles bij de bron; Security


 

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha