Het belang van digitale preventiesystemen in de Nederlandse jeugdzorg, rechtshandhaving, immigratie en grenscontrole neemt toe. Het gebruik van identiteitsbeheersystemen als instrument verhoogt echter het risico op stigmatisering en discriminatie. Tot deze conclusies komt Karolina La Fors in haar promotieonderzoek, dat ze op 2 november 2016 verdedigde aan Tilburg University.

Karolina La Fors onderzocht de Verwijsindex Risicojongeren, het Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg en het ProKid SI 12-systeem, die worden gebruikt in de Nederlandse jeugdzorg, en de gevolgen daarvan voor kinderen. Daarnaast onderzocht ze de ID-Zuil van de Nederlandse Immigratie en Naturalisatiedienst en de ID-zuil voor de Nederlandse strafrechtsketen (PROGIS) – beide biometrische identificatiesystemen – en het Advanced Passenger Information System (API), een risicoprofileringssysteem voor reizigers (waaronder immigranten) op Schiphol.

Hoewel de preventiesystemen het belang van de desbetreffende burger moeten dienen, kan toepassing ervan in de praktijk daar juist inbreuk op maken. In de Verwijsindex Risicojongeren in de jeugdzorg kunnen professionals alleen risico’s in het dossier van een kind registreren en geen verbeteringen. Daarnaast is het door de grote hoeveelheid ingebouwde risicocategorieën in het Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg en ProKID en het hoge veranderingstempo van de parameters voor ‘afwijkende’ API-risicoprofielen in grensbeheer, heel gemakkelijk om een risicoprofiel toe te kennen aan een kind of migrant. Voor degenen aan wie een risicoprofiel is toegekend, is het echter uiterst moeilijk om van deze ‘digitale identiteit’ af te komen. Ten slotte vervaagt de wijze waarop deze preventieve systemen in de praktijk worden gebruikt de grens tussen kinderen of migranten die ‘risico lopen’ – en door de maatschappij moeten worden beschermd – en kinderen of migranten die ‘een risico vormen’ voor de maatschappij.

Al deze eigenschappen van de beheersystemen kunnen in de praktijk leiden tot stigmatisering en discriminatie, constateert La Fors. De promovenda benadrukt dat de nieuwe Europese regeling voor gegevensbescherming al betere oplossingen biedt voor kinderen en migranten dan de huidige Richtlijn 95/46/EG. Maar om langetermijngevolgen als discriminatie, stigmatisering, valse beschuldigingen of problemen bij het digitaal verwijderen van risicoprofielen het hoofd te bieden, moeten de fundamentele rechten van de mens beter in beschouwing worden genomen. In alle voornoemde gevallen worden de rechten van de gecontroleerde burgers namelijk geschonden.

Alles bij de bron; Recht&Nieuws



Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha