Ja, goedemorgen, mensen. Pak even koffie, ga niet te dicht bij mekaar zitten. Welkom bij de briefing ‘Noodtoestand voor binnenlandse bestuurders’. Binnenkort zal het kabinet op basis van art. 54 Wet Veiligheidsregio’s, de noodbevoegdheden van het regionale en lokale gezag naar zich toe trekken. Effectief is Grapperhaus dan minister van crisis en corona – en dus de baas.

Tot nu toe gold GRIP 4, de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure, waarin de voorzitter van de veiligheidsregio het voor het zeggen had. Enfin, de druk moet er nu op. We moeten nu gaan handhaven, alles doen om de verspreiding te vertragen. We zagen de mensen al in drommen op de stranden en parken in de lentezon lopen. Die moeten daar weg.

Overigens zeg ik er meteen bij dat handhaven ook averechts kan werken. Uit de Ebola-uitbraak hebben alle gezondheidsautoriteiten geleerd dat verplichte quarantaine burgers ook op de vlucht kan jagen. Als mensen bang zijn, trekken ze hun eigen plan - voor je het weet gaan ze wc papier hamsteren...

...Hoe zou de noodtoestand er in Nederland dan uitzien, werd veel gevraagd. Bij ons heet dat in art. 103 van de Grondwet een ‘uitzonderingstoestand, ter handhaving van de in- en uitwendige veiligheid’. Klik even de ‘Coördinatiewet Uitzonderingstoestanden’ aan, in lijst A en B vind je alle extra bevoegdheden van de minister, de commissaris van de koning en de burgemeester. Het gedwongen evacueren van de bevolking, onder water zetten van land ter verdediging, onteigening van woningen, gedwongen inkwartiering, activeren van de dienstplicht, invoering van noodgeld, het vorderen van vliegtuigen. Heel mei 1940 komt voorbij. Het parlement heeft dan even niks te zeggen.

Voor corona is vooral de Wet Publieke Gezondheid relevant. Corona is door de minister aangewezen als een ‘groep A’ bedreiging, net als polio en pokken. Op die wettelijke basis kan de voorzitter van de veiligheidsregio een burger uit z’n huis halen, in een ziekenhuis isoleren en aan medisch onderzoek onderwerpen. De burgemeester kan ook een behandelend arts dwingen om de gegevens over die patiënt te verstrekken, ter beoordeling van het besmettingsgevaar. Dat mag alleen bij een ernstig gevaar voor de volksgezondheid. Beroepsgeheim, recht op fysieke integriteit, vrijheid van gaan en staan – ook in een rechtsstaat kunnen grondrechten worden opgeschorst. 

Feitelijk kan de burgemeester met deze procedure dus iedere burger tenminste vijf dagen uit het sociale verkeer nemen. Uiteraard kan de burger de rechter opheffing van isolatie of quarantaine verzoeken, eventueel met een eis van compensatie. Ik zag deze week al advocaten met ‘coronapiket’. 

Alles bij de bron; NRC


 

Misschien beseft niet iedereen het, maar met een mobieltje op zak heeft elke burger een apparaat dat 24 uur per dag kan bijhouden waar je bent geweest. Dat kan bijzonder goed van pas komen in de mondiale coranacrisis, om precies te achterhalen met wie een besmet persoon de dagen ervoor contact had.

Niet onlogisch dus dat landen als China en Israël naar dit soort digitale surveillancemiddelen grijpen. Die laatste kan besmette patiënten via hun smartphones in de gaten houden. De software hiervoor werd oorspronkelijk ontwikkeld voor het traceren van terroristen. Dat in Israël de geheime dienst deze taak op zich neemt, draagt niet bij aan een privacygevoel...

...Emeritus hoogleraar Recht en Techniek Jan Smits (TU Eindhoven) maakt zich zorgen over de situatie in Israël. ‘Het zou een tijdelijke maatregel zijn. Dat wordt altijd gezegd, maar achteraf blijkt dat vaak nonsens te zijn.’ Smits wijst naar de ‘tijdelijke’ Patriot Act die Amerika na de aanslagen van 11 september 2001 aannam, waarmee afluisteren makkelijker werd. ‘Die wet geldt nu nog steeds.’ 

...De Autoriteit Persoonsgegevens voorzitter Aleid Wolfsen zegt hierover: ‘De coronacrisis mag geen excuus worden om de privacy helemaal overboord te gooien. De crisis mag geen opmaat worden naar een Big Brother-maatschappij.’ 

Alles bij de bron; Volkskrant


 

Het toenemend aantal slachtoffers bewijst dat vooral de dictatuur van het coronavirus regeert. De afgekondigde ‘dringende adviezen’ (want zijn het nou wel echte maatregelen?) zijn slechts een weinig revolutionair antwoord daar op. En in sneller tempo dan ze werden ingevoerd lezen we her en der de commentaren op die maatregelen. “Uit lijfsbehoud is de burger bereid om soevereiniteit op te geven en de staat ruimte te bieden“, schrijft het NRC in een commentaar.

De uitzonderlijke noodsituatie is niet alleen een testcase voor het vermogen van regering én burgers hoe een gezondheidscrisis te boven te komen, het is tevens een testcase voor de rechtsstaat. In hoeverre worden andere wetten buiten werking gesteld en verhoudt zich dat op een juiste manier met het gestelde doel: he beperken van de gezondheidsschade voor heel het land.

De overheid kan met hoofdstuk V van de Wet publieke gezondheid in de hand al maatregelen nemen om de verspreiding van een ziekte te voorkomen. Individuen mogen in quarantaine worden geïsoleerd, het recht op vereniging kan worden beperkt, om er maar eens twee te noemen. De noodverordeningen die nog lang niet tot in de puntjes worden gehandhaafd vloeien voort uit die wetgeving.

Misschien moeten we ons toch maar voorbereiden op de uitvoering van de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden om al vast te weten wat kan en wat mag.

Het is in ieder geval al bijna onmogelijk geworden naar de rechter stappen als je iets niet in de haak vindt. De overheid zou er goed aan doen niet alleen de RIVM informatie transparant te houden, maar ons ook te verwittigen aan welke wetgeving nu uitvoering wordt gegeven.

Dat de rechtsstaat wordt aangepast om de volksgezondheid te verdedigen is één ding, er op vertrouwen dat die rechtsstaat deze crisis ongeschonden zal overleven is een ander. Waakzaamheid geboden, aldus het NRC. 75 jaar vrijheid wordt door een virus aangevallen. Laat dat de enige aanval zijn.

Alles bij de bron; Sargasso


 

De politiezone Grens startte vrijdag al met het controleren van de grensovergangen, maar ook in Essen, Kalmthout en Essen wordt nu een versnelling hoger geschakeld. Er worden nog geen containers geplaatst zoals in Hoogstraten, maar er worden wel bewakingscamera’s en nadarhekken geplaatst. De politiezone Grens telt maar liefst 87 grensovergangen.

Sinds afgelopen vrijdag worden overal in Vlaanderen de grensovergangen met Frankrijk en vooral Nederland gecontroleerd op mensen die om niet-essentiële redenen de grens over willen steken. Op verschillende plaatsen zijn al strengere maatregelen genomen. In Hoogstraten werden meer dan vijftien containers geplaatst. Ook in Essen, Wuustwezel en Kalmthout wordt nu dus een versnelling hoger geschakeld.

Alles bij de bron; HLN


 

Aanpassingsvermogen, we beheersen die kunst nog steeds uitmuntend, bleek deze week. 

Nog nooit na de Tweede Wereldoorlog werden de burgerrechten en de persoonlijke vrijheden in Europa zo sterk ingeperkt. Legervoertuigen rollen door stille stadscentra van Madrid en Wenen. In Berlijn zijn speeltuinen sinds donderdag afgezet met rood-wit lint en verbodsborden – speeltuinen!

Het protest tegen deze maatregelen is verwaarloosbaar. ...Toch leven juist in Duitsland ook andere zorgen. Zorgen die niet het virus betreffen, maar de toestand waarin covid-19 de Europese maatschappijen zal achterlaten als het voorbij is getrokken, ooit. 

‘Met adembenemende snelheid en een duizelingwekkende bereidheid van de bevolking worden rechten opgeschort die gedurende eeuwen moeizaam bevochten zijn.’ Historicus René Schlott, medewerker aan het Leibniz-Zentrum für Zeithistorische Forschung in Potsdam, voegt toe: ‘Dat doet het virus niet, dat doen wij zelf.’

Hij betwijfelt of Europa na de pandemie weer z’n oude, vrije democratische zelf zal worden. De gesloten grenzen, het buiten werking stellen van Schengen, de opnamestop voor vluchtelingen, somt Schlott op: ‘als zulke maatregelen eenmaal bestaan, blijken ze vaak lastig terug te draaien. Er is een precedent geschapen. Hoe kan een politicus hierna nog geloofwaardig verdedigen dat het sluiten van grenzen voor vluchtelingen uit humanitaire overwegingen geen optie is?’

Wat Schlott betreft hadden we het moeten laten bij handen wassen, afstand houden en het tijdelijk verbieden van grotere bijeenkomsten. Ook als hij de onheilspellende verhalen uit Italië hoort? ‘Juist als ik lees over de toestand in Bergamo, waar mensen niet eens afscheid mogen nemen van hun dierbaren, dan denk ik: dit gaat veel te ver.'..... 

...Ook Spiegel-columnist Sacha Lobo schreef een kritisch essay over het maatschappelijke klimaat dat hij door de vrijheidsbeperkingen ziet ontstaan. Hij maakt zich zorgen over wat hij ‘de paniek van de rede’ noemt, ‘de publieke woede dat andere mensen minder verstandig handelen dan jij’.

Lobo wil de ernst van de pandemie op geen enkele manier bagatelliseren, maar vindt dat burgers en politici moeten voorkomen dat de coronacrisis toch al bestaande kloven in de samenleving vergroot: tussen oorspronkelijke bewoner en immigrant, tussen arm en rijk. ‘In een met wc-papier volgestouwde villa met negen kamers is het makkelijker binnenblijven dan als alleenstaande moeder in een eenkamerflat.’ Ook Lobo vreest dat zo’n klimaat niet zomaar zal verdwijnen als de grootste dreiging voorbij is...

...De beroemde, 77-jarige Amerikaanse socioloog Richard Sennett gaf een telefonisch interview aan de Berlijnse krant Der Tagesspiegel. ‘Wij mensen zijn tegenstrijdig’, aldus Sennett. Paniek en solidariteit, egoïsme en menselijkheid, ze kunnen hand in hand gaan. Sociaal gedrag en moraal bestaan niet in hun puurste vorm. Dit is ook te zien bij soldaten in oorlog. Onder vuur zijn ze vaak tegelijkertijd egoïstisch en behulpzaam.’

Met Sennett in het achterhoofd is het mogelijk om, kijkend naar dezelfde gebeurtenissen van de afgelopen week, een minder dystopisch perspectief te schetsen. In landen waar miljoenen burgers en politici, een enkele verstokte twistzaaier uitgezonderd, in staat zijn zo eensgezind te improviseren in een noodsituatie – in zulke landen kan het ook na corona goed komen. 

Alles bij de bron; Volkskrant


 

Israël heeft dinsdag een noodregeling ingeroepen om cybermonitoring in te zetten in de strijd tegen het coronavirus. De telefoons van coronapatiënten in het land worden nu een maand lang gevolgd door de binnenlandse inlichtingendienst. De technologie is oorspronkelijk ontwikkeld voor terrorismebestrijding en wordt nu dertig dagen ingezet. Daarna gaat de regering van Israël de situatie opnieuw evalueren.

Voor zo'n vorm van cybermonitoring is in Israël normaliter goedkeuring van het parlement vereist. Premier Benjamin Netanyahu wist dat proces te omzeilen doordat hij unaniem goedkeuring van het kabinet kreeg om het besluit onder een noodregeling uit te voeren. Volgens het kabinet weegt het stopzetten van de verspreiding van het COVID-19-virus sterker dan de zorgen over de inbreuk op de privacy van inwoners.

Mensenrechtenorganisatie The Association for Civil Rights in Israël noemt de beslissing "een gevaarlijk precedent" en vindt dat de regering zich op glad ijs bevindt.

Alles bij de bron; NU


 

In een interview met televisiezender ITV noemt MI5-directeur Andrew Parker het internet een "wilde westen, zonder regels en ontoegankelijk voor de autoriteiten." De MI5-directeur roept in het interview techbedrijven op om end-to-end encryptie zo te ontwikkelen dat autoriteiten toch toegang tot versleutelde berichten kunnen krijgen. Daarmee vraagt Parker eigenlijk om te stoppen met end-to-end encryptie.

Onlangs stelde ook Gilles de Kerchove, EU-coördinator voor terrorismebestrijding, dat techbedrijven het mogelijk moeten maken dat autoriteiten toegang tot versleutelde data krijgen.

Verder stelt Parker in het interview dat de Britse bevolking zich geen zorgen moet maken dat ze worden bespioneerd door MI5. "We zijn alleen geïnteresseerd in terroristen en spionnen en daar richten we onze gegevensverzameling op." Volgens de MI5-directeur vindt er geen monitoring van de gehele bevolking plaats.

Alles bij de bron; Security


 

De vier jaar durende massale opslag van metadata van telefoongesprekken die Amerikanen hebben gevoerd, heeft uiteindelijk vrijwel niets opgeleverd. Dat blijkt uit een rapport van een overheidsinstantie over het project van inlichtingendienst NSA.

In totaal heeft één andere inlichtingendienst een onderzoek gestart naar aanleiding van informatie uit de massale opslag van metadata van telefoontjes. Een andere keer leverde het programma ook bruikbare info op, maar dat leidde uiteindelijk niet tot een onderzoek. Alle andere keren kregen inlichtingendiensten alleen informatie die ze al hadden.

De NSA stopte vorig jaar al met het verzamelen van de metadata. Toen al zei de inlichtingendienst dat de dataverzameling teveel geld kostte en te weinig bruikbare informatie opleverde. 

NSA heeft vier jaar lang metadata van telefoontjes van Amerikanen bewaard. De bedoeling is om de wet later dit jaar aan te passen om de dataverzameling niet langer mogelijk te maken. Het rapport van de overheidsinstantie is niet openbaar.

Alles bij de bron; Tweakers


 

Subcategorieën

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha